Fakty o Hib

Hib meningitis (zapalenie opon mózgowych wywołane bakteriami Hib) było kiedyś chorobą, z którą lekarze na ostrych dyżurach byli obeznani. W przypadkach bakteryjnego zapalenia opon mózgowych znajdowano bardzo często bakterie Hib w płynie mózgowo-rdzeniowym. Uważa się, że szczepionka przeciwko Hib wyeliminowała problem z inwazyjną chorobą H. influenzae. Czy jednak naprawdę tak się stało? I tak i nie. Zależy od perspektywy z jakiej spojrzymy na to zagadnienie.

Spoglądając z wąskiej perspektywy (typowe dla epidemiologii) ograniczonej jedynie do przypadków H. influenzae serotypu B  można uznać szczepienia przeciwko Hib za sukces.

Hib został wyeliminowany nie tylko jako inwazyjny patogen, ale także jako bakteria kolonizująca się bezobjawowo w organiźmie. Przed masowymi szczepieniami preparatami zawierającymi komponent Hib około 5% wszystkich ludzi było nosicielami tej bakterii bez jakichkolwiek symptomów. Obecnie jednak, np. w USA, Hib uznaje się za wyeliminowany.

Przyjęta wersja wydarzeń odnośnie Hib brzmi według Amerykańskiej Agencji CDC następująco: Zastępowanie się serotypów od czasu wprowadzenia szczepień przeciwko Hib nie zostało zauważone. Badania nosicielstwa bakterii H. influenza wśród 700 dzieci w Finandii i 364 rodzin w Wielkiej Brytanii wykazały brak dowodów na wzrost występowania innego serotypu bakterii H. influenza jako konsekwencja szczepień. Mimo, że zgłoszono wzrost inwazyjnych chorób z powodu innych bakterii kolonizujących jamę nosowo-gardłową od czasu szczepień przeciwko Hib nie zaobserwowano związku przyczynowego ze szczepieniami przeciwko Hib.

“Serotype replacement has not been detected since the introduction of Hib conjugate vaccines. Studies of H. influenzae carriage in 700 children in Finland (21) and 364 families in the United Kingdom (15,22) found no evidence of increased carriage of non-b H. influenzae as a result of vaccination. Although increases in invasive disease from other nasopharyngeal bacteria have been reported since Hib vaccination began (23,24), no evidence of a causal link to Hib vaccination has been observed.”

Źródło: Bacterial Vaccines and Serotype Replacement: Lessons from Haemophilus influenzae and Prospects for Streptococcus pneumoniae, CDC

Dwa ważne stwierdzenia z tej oficjalnej wersji powinny zostać dokładnie przeanalizowane

  • 1. Zastępowanie się serotypów od czasu wprowadzenia szczepień przeciwko Hib nie zostało zauważone

Powyższe stwierdzeniemożna by zgodnie ze stanem faktycznym interpretować, że H.influenza serotyp B nie został zastąpiony przez inny serotyp. Nie nastąpiło zapełnienie luki po Hib innym serotypem np. Hia, czy Hif (choć obserwuje się ostatnio występowanie tego mechanizmu w niewielkim wymiarze).Jednak zamiast zastąpienia się serotypów doszło do wzrostu występowania innej choroby (ang. „Replacement disease”) spowodowanej przez inny typ bakterii a mianowicie h. influenza bez otoczki polisacharydowej znane pod nazwami “non-typeable haemophilus influenzae” (NTHi) lub “nonencapsulated haemophilus influenzae”. Zasięg tego zastąpienia opisany jest w publikacji kanadyjskiej z 2007 roku następująco:

„Na domiar tego, że proporcjonalnie wzrosła liczba przypadków zachorowań spowodowanych NTHi (H.influenza bez otoczki) w okresie po wprowadzeniu szczepień przeciwko Hib, wzrosła rónież występowalność chorób spowodowanych Hib do poziomu rejestrowanego przed wprowadzeniem szczepień przeciwko Hib. 56% inwazyjnych chorób występuje obecnie w przedziale wiekowym > 10 lat”

Źródło: Characterization of invasive Haemophilus influenzae disease in Manitoba, Canada, 2000-2006: invasive disease due to non-type b strains, Clin Infect Dis. 2007

Dokładne potwierdzenie powyższych wniosków znajdziemy w innej publikacji Amerykańskiej Agencji CDC  “CDC’s Pink Book, Appendix G” i utworzonym na tej podstawie wykresie poniżej (źródło: opracowanie własne):

Przejdźmy do drugiego stwierdzenia:

  • 2. „Mimo, że zgłoszono wzrost inwazyjnych chorób z powodu innych bakterii kolonizujących jamę nosowo-gardłową od czasu szczepień przeciwko Hib nie zaobserwowano związku przyczynowo-skutkowego ze szczepieniami przeciwko Hib.

To stwierdzenie jest kompletnie bez znaczenia. Użycie takich zwrotów jak „nie zostało zaobserwowane” oznacza, że autorzy nie patrzyli tam gdzie trzeba, co daje im podstawą do wniosku, że coś „nie zostało zaobserwowane”. Poza tym takie stwierdzenie jest z biologicznego punktu widzenia nieprawdopodobne. Autorzy twierdzą, że wzrost zachorowań wywołanych pneumokokami (bakterie te kolonizują bezobjawowo nasze jamy nosowo-gardłowe) nie ma nic wspólnego z wyeliminowniem Hib (również kolonizator jamy nosowo-gardłowej). Wiele ostatnich badań zaprzecza tym wnioskom, o czy możemy przeczytać w publikacji z 2006 roku w czasopiśmie Pediatrics:

„Kolejne ostatnio przeprowadzone badania pokazały wzrost liczebności bakterii H. influenzae i Moraxella catarrhalis w płynie z ucha środkowego pośród dzieci szczepionych PCV7

Źródło: Effect of Pneumococcal Conjugate Vaccine on Nasopharyngeal Bacterial Colonization During Acute Otitis Media , Pediatrics 2006

Co to wszystko oznacza?

Wyeliminuj pneumokoki a w zamian wzrośnie liczba bakterii H. influenzea. To jest fakt, potwierdzony wielokrotnie.

Z drugiej strony stwierdzenie nr 2 każe nam wierzyć, że eliminacja H. influenza nie prowadzi do wzrostu liczby pneumokoków. Taka wersja wydarzeń jest bardzo mało prawdopodobna ponieważ między bakteriami pneumo i h.influenza istnieje konkurencja międzygatunkowa, której detale nie są do końca poznane. Lektura, od której można zacząc pogłębiać ten temat:

„An inverse correlation between colonization of the human nasopharynx by Streptococcus pneumoniae and Haemophilus influenzae, both common upper respiratory pathogens, has been reported. (…) This suggests that there may be inhibitory effects of one species on the other in vivo.”

„Clinical observations about S. pneumoniae and H. influenzae, however, point out the need to understand the potential interactions of microorganisms, since manipulation of the human microflora may lead to unanticipated problems.

„In a mouse model, strains of both Haemophilus influenzae and Streptococcus pneumoniae efficiently colonize the nasal mucosa when tested individually. In contrast, following co-inoculation, H. influenzae rapidly and completely outcompetes S. pneumoniae.(…) This study also demonstrates how manipulations such as antibiotics or vaccines, which are meant to diminish the presence of a single pathogen, may inadvertently alter the competitive interactions of complex microbial communities.

Czytaj również >> Fakty o Pneumo


Najistotniejsze pytanie dotyczące tych szczepionek (Hib i pneumokoki) brzmi: jaki jest ich całkowity efekt biorąc pod uwagę wszystkie mechanizmy?

O ile mniej przypadków chorób inwazyjnych zdarza się jeśli wliczymy mechanizm zastępowania się serotypów lub typów bakterii?

Im węższa perspektywa oceny tych szczepionek tym lepiej prezentuje się ich skuteczność. Im szersza perspektywa, tym wyraźniej rzekoma skuteczność okazuje się równa zeru.

Ocena całkowitego efektu szczepień przeciwko Hib: porównując jedynie przypadki zachorowań wywołane przez H. influenza typu B do typu A, wydać się może, że eliminacja Hib poprzez masowe szczepienia przyniosły same korzyści. Jeśli jednak uwzględnimy w tej ocenie pojawienie się przypadków zachorowań na NTHi czyli H. influenza „bez otoczki”, jak i przypadki wywołane przez Hia i Hif, to okazuje się, że liczba zachorowań,  np. w USA, wzrosła ponownie do poziomu z okresu przed wprowadzeniem szczepień przeciw Hib (jednak zmieniły się grupy wiekowe). Ponadto eliminacja Hib u szczepionych dzieci jak  może przyczyniać się do wzrostu kolonizacji pneumokoków i innych bakterii wywołujących inwazyjne choroby.

Obserwuj

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

%d bloggers like this: