Dr Kuchar i pneumokoki cz. III (gronkowiec)

Poniższy tekst jest kontynuacją komentarza  do odpowiedzi udzielonej przez dr n. med. Ernesta Kuchara na portalu pediatria.mp.pl. W tej części zajmiemy się bardzo rażącym przykładem dezinformacji.

Rodzic pyta: „Natrafiłam natomiast na informację, że zasadniczo sytuacja dziecka niewiele się zmienia, dzieci wcale nie chorują rzadziej na zapalenia płuc czy uszu, tyle że zamiast dwoinki zapalenia płuc atakuje je inny mikrob, np. gronkowce.”

Dr E. Kuchar odpowiada:Co do „zastępowania” pneumokoków przez inne bakterie to cytowane przez Panią opinie są nieprawdziwe.”

(Pełne zapytanie wraz z odpowiedzią można przestudiować online TUTAJ)

Nieprawdziwe?

Przestudiujmy to krok po kroku.

Pytanie: Jaki jest związek między bakteriami gronkowca (S. aureus) i pneumokokami (S. pneumoniae)?

Bakterie gronkowca często kolonizują jamy nosowe noworodków, jednak:

  • Odsetek niemowląt kolonizowanych przez gronkowaca zmniejsza się szybko w ciągu pierwszego roku życia.
  • W tym samym czasie wzrasta odsetek niemowląt kolonizowanych przez bakterie pneumokoków.

Poniższy wykres przedstawia odsetki dzieci w wieku od 1,5 miesiąca do 2 lat, które są kolonizowane przez gronkowca albo pneumokoki, i rzadko przez obydwie bakterie jednocześnie (linia ciągła odzwierciedla kolonizację pneumokokami, linia przerywana gronkowecem, linia kropkowana ko-kolonizację obydwu bakterii):

Źródło: The Inverse Correlation between Staphylococcus aureus and Streptococcus pneumoniae Colonization in Infants Is Not Explained by Differences in Serum Antibody Levels in the Generation R Study, Clin Vaccine Immunol January 2011

W badaniu z którego pochodzi powyższy wykres zaobserwowano, że naturalna pasywna ochrona (przeciwciała od matki) przed inwazyjnymi chorobami wywołanymi pneumokokami nie ma wpływu na kolonizację (inaczej niż szczepienia, które powodują eliminację serotypów pneumokoków zawartych w preparatach przeciwpneumokokowych).

Odwrotna zależność w występowaniu obydwu bakterii występuje również między grupami wiekowymi:

  • pneumokoki są powszechnymi kolonizatorami u dzieci i prawie nieobecne wśród dorosłych, (te informacje odnoszą się do okresu po wprowadzeniu masowych szczpeień przeciwko H. influenzae typy b),
  • natomiast dokładnie odwrotnie przedstawia się sytuacja bakterii gronkowca, która jest obecna u połowy osób dorosłych.

Ponieważ w wielu krajach odnotowuje się wzrost infekcji lekoopornymi odmianami pozaszpitalnego gronkowca (ang. CA-MRSA) to warto wiedzieć, że kolonizacja pneumokoków jak i karmienie piersią są czynnikami obniżających ryzyko kolonizacji właśnie tych lekoopornych odmian. Dowodzą tego m.in. badania przeprowadzone na dzieciach w wieku od 2 do 60 miesięcy i opublikowane w J Clin Microbiol. 2011:

„Breast feeding (P < 0.0001) and colonization with S. pneumoniae (P = 0.0170) were protective against MRSA colonization.(…) To our best knowledge, this is the largest-scale study of S. aureus colonization that targets young children and simultaneously explores a variety of influencing factors, including microbial interference from another important pediatric pathogen, Streptococcus pneumoniae.” 

Źródło: Factors Associated with Nasal Colonization of Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus among Healthy Children in Taiwan, J Clin Microbiol. 2011

Obydwa patogeny są częstymi kolonizatorami dróg oddechowych. Pneumokoki kolonizują najczęściej nosogardle, a gronkowiec nozdrza przednie. Kolonizacja organizmu człowieka przez różne bakterie to temat, który jest nadal poznawany. Ostatnio odkryto, że gronkowiec może kolonizować również przewód pokarmowy, co może mieć wpływ na nosicielstwo w przewodzie oddechowym – Intestinal carriage of Staphylococcus aureus: how does its frequency compare with that of nasal carriage and what is its clinical impact?, Eur J Clin Microbiol Infect Dis. 2009.

Przejdźmy do następnego aspektu.

Pytanie: Jaki wpływ na obecność gronkowca mają szczepienia przeciwko pneumokokom?

Na podstronie Fakty o pneumokokach przedstawiliśmy jedynie jedną publikację na ten temat:

„Jednak najbardziej alarmujący jest efekt użycia Prevenaru polegający na w zastępowaniu pneumokoków gronkowcem, zaobserwowany w ramach badań klinicznych dzieci szczepionych PCV7 i opisany w Lancet w 2004 roku:

 „Wśród dzieci z powtarzającymi się ostrymi zapaleniami ucha środkowego, które szczepione były heptavalentnymi preparatmi pneumokokowymi stwierdzono wymianę kolonizujących się bakterii pneumokoków na nieszczepionkowe serotypy i wzrost zachorowań po szczepieniu na ostre zapalenie ucha środkowego wywołane gronkowcem. (…) Te obserwacje sugerują naturalną rywalizację między kolonizującymi się serotypami pneumokoków zawartych w szczepionce a gronkowcem, co może wyjaśnić wzrost zachorowań na zapalenie ucha wywołanych przez gronkowca po szczepieniu przeciw pneumokokom.”

Źródło: Colonisation by Streptococcus pneumoniae and Staphylococcus aureus in healthy children, Lancet 2004

Dodatkowo inne publikacje potwierdzają istnienie tego mechanizmu:

Conclusions  Streptococcus pneumoniae carriage, specifically of vaccine-type strains, is negatively associated with S aureus carriage in children. The implications of these findings in the pneumococcal vaccine era require further investigation.”

Źródło: Association Between Carriage of Streptococcus pneumoniae and Staphylococcus aureus in Children, JAMA. 2004

A także najnowsza publikacja naukowców holenderskich z 2011 roku:

 Methodology/Principal Findings: (…) S. aureus colonisation had doubled in children in the 2+1-dose group at 12 months of age compared with unvaccinated controls (10.1% versus 5.0%; p = 0.019). A negative association for co-colonisation of S. pneumoniae and S. aureus was observed for both vaccine serotype (adjusted odds ratio (aOR) 0.53, 95% confidence interval (CI) 0.38–0.74) and nonvaccine serotype pneumococci (aOR 0.67, 95% CI 0.52–0.88).

Conclusions/Significance: PCV7 induces a temporary increase in S. aureus colonisation in children around 12 months of age after a 2+1-dose PCV7 schedule. The potential clinical consequences are unknown and monitoring is warranted.”

Źródło: Effect of Seven-Valent Pneumococcal Conjugate Vaccine on Staphylococcus aureus Colonisation in a Randomised Controlled Trial, PLoS 2011

W literaturze naukowej można znaleźć również publikacje z wnioskami o braku związku między szczepieniami przeciwko pneumokokom i kolonizacją gronkowca np.:

Bardzo możliwe, że eliminacja kolonizacji bakterii pneumokoka (7 serotypów) poprzez szczepienia prowadzi do wzrostu kolonizacji gronkowcem, jednak rozprzestszenienie się gronkowca jest po pewnym czasie powstrzymywane przez kolonizację nieszczepionkowych serotypów pneumokoka, co można uznać za pozytywną funkcję zjawiska „serotype replacement”, czytaj Dr Kuchar i pneumokoki cz. I (nosicielstwo).

Podsumujmy:

  1. Odwrotny związek między pneumokokami a gronkowcem jest dobrze udokumentowanym zjawiskiem w „ekosystemie” bakterii kolonizujących drogi oddechowe człowieka. Kolonizacja pneumokoków jest uznanym czynnikiem zmniejszającym ryzyko kolonizacji gronkowcem (również jego lekooporną odmianą).
  2. W randomizowanym badaniu klinicznym w 2004 roku wykazano wzrost ilości infekcji zapalenia ucha środkowego wywołanych gronkowcem wśród dzieci szczepionych preparatem 7-walentnym w porównaniu do grupy kontrolnej.
  3. W 2004 roku wykazano wzrost kolonizacji gronkowcem po wprowadzeniu szczepień przeciwko pneumokokom.
  4. W publikacji w 2011 wykazano podwojenie odsetka kolonizacji gronkowcem w grupie szczepionej heptawalentną szczepionką przeciwko pneumokokom. Szczepienia przeciw pneumokokom powodują tymczasowy wzrost kolonizacji gronkowcem.

Przypominamy, że czytelniczka portalu pytała o „zastępowanie” pneumokoków przez bakterie gronkowca, a dr Kuchar wyraził taką opinię:

Co do „zastępowania” pneumokoków przez inne bakterie to cytowane przez Panią opinie są nieprawdziwe.

Oceńcie sami czy „nieprawdziwe opinie” są prawdziwe.

Reklamy
%d blogerów lubi to: